Buurtermolen

Gegevens

Type  

Wipmolen

Adres  

Buurterpolder, 2375 NJ Rijpwetering

Gemeente       

Kaag en Braassem

Bouwjaar  

Waarschijnlijk eind 17e eeuw

Molenaar  

Peter van Driel

Bezoek  

Alleen op afspraak

Afspraak  

Telefoon: 06 53 54 73 13, Mail: p.vandriel@3L.nl

Bereikbaarheid 

De molen staat op een eiland in de Kaag en is alleen via een onbemand particulier pontje te bereiken vanaf de Poeldijk in Rijpwetering.

Rijksmonumentennummer  

7125

Landschappelijke waarde   

Is groot, de molen staat er eenzaam, maar is prachtig gelegen in de Buurterpolder.

Bestemming

Wordt door een vrijwillig molenaar in bedrijf gehouden. De molen fungeert als hulpgemaal voor de Buurterpolder en wordt ingezet bij extreme wateroverlast of als het gemaal niet werkt. De Buurterpolder omvat 67 ha,  de opvoerhoogte is 1,80 m.

Historie

De molen is rond de 18e eeuw gebouwd voor de bemaling van de Buurterpolder, ook wel Bakkers- of Ruygenhouckpolder genoemd. Gelet op de leeftijd van de molen is dit niet de oorspronkelijke molen. Op de kaart van Balthasar Berckenrode uit 1615 staat de Ruygenhouckpolder al ingetekend, alleen met de molen aan de oostkant van het eiland, uitwaterend op de Ade. De huidige molen staat aan de westkant en loost op de Kever. Er bestaat ook nog een kaart van Jan Pieter Dou, uit 1623, met daarop een plan om een molen te plaatsen aan de westkant van het eiland. Dat plan is toentertijd niet uitgevoerd. Later, in gewijzigde vorm dus wel, maar daarvan is het exacte bouwjaar onbekend.

Voor een kleine polder als de Buurterpolder is de capaciteit van de molen erg groot. In Rijnlandse termen: ‘een paard voor een hondekar’.

 

De molen is tot ongeveer 1969 in bedrijf als hoofdbemaling en wordt in 1970 door het polderbestuur overgedragen aan de Rijnlandse Molenstichting. In 1982 wordt het bovenhuis gerestaureerd, trap en staart worden grotendeels vernieuwd en ook krijgt de ondertoren een nieuw rietdek. De Buurtermolen was ooit uitgerust met fokwieken, thans met Oud Hollands tuig en heeft een vijzel.

 

De molen staat in 2017 weer een forse restauratie te wachten o.a. vanwege een scheefzakkende fundering en rot houtwerk. De restauratie is te volgen via een door de molenaar bijgehouden fotoverslag.

Versiering

Een simpele windvaan achterop het bovenhuis.
De borstnaald heeft de initialen AV, WW en TW, initialen van Arie Verhey, Willem Waltman en Teun Waltman, de molenmakers van de firma Van Beek, die in 1982 een grote restauratie uitvoerden. Daaronder staat dat jaartal 1982. 

Constructie

Voet  

Ondertoren

Veldmuren van 0,75 m.

Gedekt met riet.

Bovenhuis

Rijnlands rood geschilderd met witte randen, voorzijde rabatdelen in visgraatvorm, kap met geteerde en gepotdekselde planken.

Vlucht      

18,20 meter.

Wiekenvorm          

Oud-Hollands

Wiekenkruis  

Gelaste stalen roeden, fabrikant: Straathof , lengte 18,20 meter;

Binnenroede  nr. 256, bouwjaar 2010,

 Buitenroede nr. 173, bouwjaar 2002.

Bovenas  

 Gietijzer, fabrikant Schretlen & Co, lengte 3.40 m, bouwjaar 1884, nr. 228.

Kruiwerk  

Zetelkruiwerk met kruihaspel.

Vang  

Vlaamse blokvang en wipstok.

Maalwerk  

Stalen vijzel met een diameter van 1,15 meter.

Overbrenging            

Bovenwiel  

 37 kammen

Bovenschijfloop

 17 staven

Onderwiel 

 24 staven

Vijzelwiel  

 25 kammen

Overbrenging      

 1 : 2,09