Doesmolen

Gegevens

Type  

Wipmolen

Adres  

Doespolderkade 3, 2355 AB Hoogmade

Gemeente       

Kaag en Braassem

Bouwjaar  

circa 1630

Molenaar  

Rinus Schutten

Bezoek  

In verband met het overpad alleen op afspraak

Afspraak  

Telefoon: 06-2219 8016 of  Mail: info@rtsarti.nl

Bereikbaarheid 

Parkeren op parkeerstroken langs Doespolderweg, vervolgens fietspad volgen richting Doesmolenbrug, onderlangs fietspad volgen, bij het hek melden aan molenaar.

Rijksmonumentennummer  

39538

Landschappelijke waarde   

Met de rug naar de A4 gekeerd is dat nog groot, vooral in samenhang met de Kalkmolen. Ligt prachtig aan de Does. Voorbijgangers nemen vanaf de parkeerplaats aan de Doespolderweg (N446) vaak hun favoriete foto’s.

Bestemming

De molen wordt door een vrijwillig molenaar in bedrijf gehouden. De molen heeft samen met de Kalkmolen de functie van hulpgemaal voor de Doespolder met een oppervlakte van 90 hectare en een opvoerhoogte van 1,50 m.

Historie

De polder wordt in 1627 gevormd door samenvoeging van twee polders, de Dammis Floriszpolder, die uitwatert op de Does, en de Claes Rijnenburgenpolder, die uitwatert op de Bruine Watering. De nieuw ontstane polder wordt bemalen door een molen die het water uitslaat op de Does.

Tot 1875 is de Doesmolen bewoond. Maar als molenaar Klaas van der Pouw Kraan is benoemd tot molenaar te Haastrecht gaat het polderbestuur overstag en laat een huis bouwen naast de molen. Het gevolg hiervan is dat de molenaar afziet van de verhuizing naar Haastrecht.
De molen bemaalt tot 1953 alleen op windkracht de Doespolder en wordt dan buiten bedrijf gesteld. In de periode 1953-1965 wordt vrijwel geen onderhoud gepleegd.
In 1963 wordt de Rijnlandse Molenstichting eigenaar en in 1965 volgt een maalvaardige restauratie. Hierbij worden twee nieuwe houten roeden gestoken.

In 1978 breekt één van die roeden bij een storm. Na weer enige jaren stil te hebben gestaan, wordt de molen hersteld, nu met gelaste stalen roeden.

 

De molen blijft maalvaardig, maar het scheprad komt in de loop der jaren als gevolg van peilverlagingen nagenoeg droog te staan. Voor dit probleem wordt na 2000 een inventieve oplossing gevonden: de Doesmolen krijgt gezelschap van een andere wipmolen om zo een tweegang te vormen: de eerste molen brengt het water op een hoogte waardoor het scheprad van de Doesmolen voldoende ‘tasting’ behoud.

En er zijn een paar wipmolens voorhanden, omdat in Leiderdorp molens in de verdrukking zijn gekomen als gevolg van de bouw van woningen en bedrijven. Zo komt het dat sinds eind 2009 ten zuiden van de Doesmolen de Kalkmolen staat.

 

In 2010 krijgt de Doesmolen een forse beurt: een nieuwe binnenroede plus ophekking en een buitenroede die opnieuw opgehekt is, nieuw kleedhout op het bovenhuis en riet op de ondertoren. Het in slechte staat verkerende molenaarshuisje wordt gesloopt en vervangen door een in verhouding veel te grote woning.

Bijzonder: twee van de wieken zijn gemaakt van lorkenhout, afkomstig van bomen uit de tuin bij paleis Soestdijk.

Constructie

Voet  

Ondertoren

Veldmuren van 0,30 m.

Gedekt met riet.

Bovenhuis

In Rijnlands rood geschilderd met witte bies en gedekt met epdm sinds 2010

Vlucht      

16,55 m.

Wiekenvorm          

Oud-Hollands

Wiekenkruis  

Stalen gelaste roeden;

Binnenroede: fabrikant Straathof, bouwjaar 2009, nr. 243, lengte 16,55 m,

Buitenroede: fabrikant Derkx, bouwjaar 1979, nr. 311, lengte 16,45 m.  

Bovenas  

Gietijzer, fabrikant Prins van Oranje, lengte 3.20 m.

Kruiwerk  

Glijwerk met neuten.

Vang  

Losse Vlaamse blokvang, vangbalk met haak, vangstok en kneppel.

Maalwerk  

Gesloten houten scheprad buiten de molen met een diameter van 4,50 m. en een breedte van 30 cm.

Overbrenging            

Bovenwiel  

 37 kammen

Bovenschijfloop

 21 staven

Onderschijfloop  

 16 staven

Waterwiel  

 61 kammen

Overbrenging      

 1 : 0,46