Lisserpoelmolen

Gegevens

Type  

Achtkante met riet gedekte poldermolen

Adres  

Rooversbroekdijk 100, 2161 LL Lisse

Gemeente       

Lisse

Bouwjaar  

1676

Molenaar  

Robert van Vuuren

Bezoek  

Als de molen draait, woongedeelte is privé.

Afspraak  

 

Bereikbaarheid 

Laatste 100 m. tot de molen is een fietspad.

Rijksmonumentennummer  

25907

Landschappelijke waarde   

Groot, prachtig gelegen aan de ringvaart ten oosten van Sassenheim.

Bestemming

De molen wordt in bedrijf gehouden door een vrijwillig molenaar en fungeert als hulpgemaal bij extreme wateroverlast of als het gemaal niet kan functioneren. De Lisserpoelpolder omvat 235 hectare en de opvoerhoogte is 3,40 meter.

Historie

De Lisserpoelpolder wordt in de jaren 1622-1624 met behulp van twee molens drooggemaakt. In 1675 komt de polder onder water te staan nadat de Spaarndammerdijk bij Halfweg is doorgebroken tijdens een noordwesterstorm. Met grote moeite kan de polder weer drooggemaakt worden omdat de beide bestaande molens in slechte conditie zijn. Daarom wordt in maart 1675 besloten een nieuwe molen te bouwen.  

Zo komt in 1676, ongeveer een kilometer ten zuiden van de beide oude molens, een nieuwe vijzelmolen te staan.

 

De Lisserpoelmolen blijft de polder zo'n drie eeuwen dienen. Natuurlijk eist, en krijgt hij het noodzakelijke onderhoud. Soms extra als dat nodig is. Zo verspeelt de molen in 1907 en in 1916 as en roeden, maar hij wordt beide malen hersteld. In 1953 wordt de buitenroede voorzien van fokken en zo blijft de molen de polder op windkracht bemalen. In 1965 wordt de molen gerestaureerd, de binnenroede wordt nu ook voorzien van fokken. Maar ook wordt een 40 pk elektromotor geplaatst die de molenvijzel kan aandrijven.    

 

In 1989 draait de molen voor het laatst als hoofdgemaal nadat een volautomatisch gemaal gebouwd is. Dat is ook het jaar waarin de molen wordt overgedragen aan de Rijnlandse Molenstichting.

 

In 1994 wordt een grote restauratie aangevangen, mede dank zij de renteloze voorfinanciering van de gemeente Lisse. Er komen nieuwe roeden en een nieuwe staart. De voeghoutkoppen voor en achter worden versterkt met glasstaven en epoxymortel. Aan de voorkant van de kap wordt bijna alles vernieuwd: baard windpeluw met keer- en weerstijl en voorkeuvelens/voorschild. Ook komt er een nieuw achterschild. De kruisarmen van het bovenwiel worden versterkt en het gaande werk wordt afgesteld. De kosten bedroegen 390.000 gulden.

Zo kan in juli 1995 de gerestaureerde molen opnieuw in gebruik worden gesteld.  

 

Bijzonder: Bij de bouw van de molen in 1675-1676 wordt deze uitgerust met een vijzel. Dat is in die periode uitzonderlijk; vrijwel alle poldermolens worden in die tijd uitgerust met een scheprad. Mogelijk is de ‘Lisserpoel’ op dit moment de oudste poldermolen die uitgerust is met een vijzel.

Versiering

Eenvoudige baard, groen geschilderd met witte rand.

Constructie

Voet  

Romp

Lage veldmuren van 50 cm.

Houten achtkant gedekt met riet.

Kap

Gedekt met riet.

Vlucht      

27,00 m.

Wiekenvorm          

Fokwieken systeem Fauël.

Wiekenkruis  

Gelaste, stalen roeden fabrikant Straathof 1994;

Binnenroede,  26,85 m, nr. 84,

Buitenroede, 27,00 m, nr. 85.

Bovenas  

Gietijzer, fabrikant Penn & Bauduin, 1872 nr. 355, lang 5,55 m.

Kruiwerk  

48 ijzeren rollen; kruirad.

Vang  

Vlaamse blokvang, wipstok.

Maalwerk  

Stalen vijzel in de molen Ø 1,28 m.

Overbrenging            

Bovenwiel               

67 kammen

Bovenschijfloop

36 staven

Spilwiel  

36 kammen

Vijzelwiel  

29 kammen

Overbrenging      

1 : 2,31